Katarzyna Trzeszewska

Dnia 11.12.2017 r. o godzinie 11.50 w sali OSiR przy Szkole Podstawowej na ul. Św. Barbary- uczniowie klas IV-VII  szkoły podstawowej wraz z oddziałami gimnazjalnymi  wzięli udział w kolejnym cyklicznym koncercie  -Spotkania z muzyką. Tym razem  koncert zatytułowano -Kolęda polska na ludowo. Celem  tego muzycznego wydarzenia była prezentacja bardzo starych , często zapomnianych kolęd śpiewanych kiedyś w różnych regionach folklorystycznych na ziemiach polskich oraz opis zwyczaju różnorakiego kolędowania. Oprócz walorów muzycznych przedstawiono sylwetkę najwybitniejszego polskiego muzykologa, etnografa z XIX wieku- Oskara Kolberga . W tym roku mija 203. rocznica urodzin Oskara Kolberga. Sejm RP jednogłośnie podjął decyzję o ustanowieniu roku 2014 Rokiem Oskara Kolberga. Dorobek naukowo-badawczy Oskara Kolberga dokumentujący kulturę ludową XIX wieku jest imponujący ze względu na wszechstronny zakres jego zainteresowań kulturą ludu oraz geografię badań, obejmującą Polskę przedrozbiorową i obszary ludowych kultur Ukrainy, Białorusi, Litwy, Śląska, Słowian południowych, Łużyczan, Czechów i Słowaków.
Wykonawcy starali się przeplatając folklorystycznymi utworami muzycznymi przypomnieć  postać i dzieło niezwykłego twórcy, który ze swojej pasji uczynił drogę życiową. Przemierzając rozdarte zaborami ziemie, skrzętnie notował ludowe pieśni, zwyczaje i obrzędy, ratując od zapomnienia ową część spuścizny, którą romantycy nazywali polską duszą.
Henryk Oskar Kolberg stworzył dla nauki i kultury polskiej bezcenny zespół materiałów źródłowych – opracował i realizował wielki program badań folklorystycznych i etnograficznych, pozostawiając nam wielotomowe dzieło pt. Lud- jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce oraz ogromne archiwum rękopiśmienne. Dzieło jego przedstawia stan kultury ludowej w XIX w. z całego terytorium dawnej Rzeczypospolitej, jej zróżnicowanie regionalne i bogactwo. Żaden inny naród europejski nie ma takiego zespołu źródeł z tej epoki, zwłaszcza z zakresu muzyki ludowej, opracowanego według systematycznie realizowanego planu. Dokumentacja zgromadzona przez Oskara Kolberga już od blisko stu pięćdziesięciu lat służy, zgodnie z zamierzeniem autora, przede wszystkim naszej etnografii, folklorystyce i etnomuzykologii.
Urodził się 22 lutego 1814 r. w Przysusze. W latach 1823-1830 był uczniem renomowanego Liceum Warszawskiego, równocześnie uczył się muzyki, m.in u J. Elsnera. W latach 1835-1836 kontynuował studia muzyczne w Berlinie. Po powrocie do Warszawy, około roku 1839, zaczął zapisywać melodie ludowe, najpierw w okolicach Warszawy, stopniowo poszerzając badania na dalsze regiony. W roku 1865 przedstawił na łamach czasopisma Biblioteka Warszawska swój program badań etnograficznych i opracowywania ich wyników w postaci etnograficzno-folklorystycznych monografii regionalnych. Odtąd konsekwentnie realizował tę koncepcję, wydając w latach 1865-1869 trzy tomu Ludu i szukał środków finansowych na druk tomów następnych.
W r. 1871 Kolberg przeniósł się z Warszawy w okolice Krakowa, ponieważ Krakowskie Towarzystwo Naukowe podjęło się współfinansowania Ludu. Zobowiązanie to przejęła w r. 1873 utworzona właśnie Akademia Umiejętności. Kolberg był członkiem Komisji Antropologicznej Akademii i przewodniczącym jej Sekcji Etnologicznej. 
Opublikował łącznie 33 tomy Ludu i Obrazów etnograficznych, dwa tomy następne przygotował do druku. Pozostawił ogromny zespół rękopisów, zawierający głównie materiały folklorystyczne i etnograficzne i na ich podstawie wydano drukiem następne monografie. Jego Dzieła wszystkie, wydawane przez Instytut im. Oskara Kolberga w Poznaniu, obejmują także jego dorobek kompozytorski i liczą, jak dotychczas 85 tomów.
Prezentując kolejno utwory muzyczne  zaprezentowano bardzo ciekawy i   oryginalny , najstarszy instrument świata zwany drumlą. Na naszych terenach nie bardzo znana, początkiem XVII w. była popularna a potem zniknęła aż do XX wieku.
Drumla – szarpany ludowy instrument muzyczny. Ze względu na miejsce wykonania różny jest materiał z jakich jest on wytwarzany. W Europie jest to metal, Azji brąz lub bambus a na Alasce drewno. Jest jednym z najstarszych instrumentów jakie można spotkać na świecie w wielu kulturach. Najwcześniej zanotowano jego istnienie w III w. p.n.e., w Chinach. Jednakże najprawdopodobniej drumla powstała na stepach Azji Środkowej wśród plemion tureckich i stamtąd rozprzestrzeniła się na cały glob.
Na koniec trzech wybranych przez muzyków uczniów  zmierzyło się w turnieju wiedzy poznanej  na koncercie   otrzymując  nagrod

 

 

Artykuł/zdjęcia: Stanisław Grzywacz / Katarzyna Trzeszewska